DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI 
Prof. Dr. Selman Vefa YILDIRIM 
Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı 
Merhabalar Ben Doktor Selman Vefa Yıldırım.  
2010 Yılından bugüne Özel Adana Metro Hastanesinde Çocuk Kardiyolojisi ve Sağlığı alanında görev almaktayım. 

DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI
Bugün sizlere çocuk kardiyolojisi alanında bizim karşımıza en sık çıkan , bizim en çok uğraştığımız doğumsal çocuk kalp hastalıkları, çocuk kalp kalp hastalıklarının çok büyük bir bölümünü oluşturuyor. Dolayısıyla bu grup hastayı daha fazla gördüğümüz için bugün özellikle bu hastalıkların belirtilerinden ve klinik bulgularından size bahsedeceğim.
Öncelikle tianoza yol açmayan, morluğa yol açmayan kalp hastalıkları nelerdir?

Biraz bunlardan bahsedeğim
Bu grup içerisinde en sık gördüklerimiz bizim kalp delikleri diye halk arasında bilinen çoğunlukla “ASD” (Atriyal Septal Defekt), “VSD” (Ventriküler Septal Defekt), “PDA” (Patent Ductus Arteriozus) olarak bildiğimiz kalp hastalıklarıdır. Bunların açılımları şöyle; Atriyal Septal Defekt (ASD), Ventriküler Septal Defekt (VSD), Patent Ductus Arteriozus (PDA)

BUNLAR NE DEMEK ?
“Atriyal Septal Defekt” kalbin sol üst boşluğuyla sağ üst boşluğunu birbirinden ayıran duvardaki delikler anlamına geliyor. Vertiküler Septal Defekt kalbin sol alt boşluğuyla sağ alt boşluğunu birbirinden ayıran duvardaki deliklere verilen isimdir
Patent Ductus Arterious ise normalde anne karnındayken yaşam için gerekli olan şah damarıyla akciğere giden damar arasında bir köprü damardır ve doğumdan sonra genelde kapanır. Ama kapanmadığı zaman, orta veya büyük kaldığı zaman sıkıntılara yol açabilir ve biz ona “Patent Ductus Arteriosuz” adını veriyoruz.

DARLIKLARA YOL AÇAN KALP HASTALIKLARI
Diğer bir grup hastalıksa darlıklara yol açan kalp hastalıklarıdır.
Bunlar çiddi kalp yetmezliğine yol açarak yenidoğan döneminden itibaren bulgu verebilirler bunlarda aort darlığı şah damarının kapak darlığı ve aort koarktasyonu dediğimiz şah damarının yukarısında bulunan kavisin aşağısında bulunan darlıklardır. bunların kendilerine göre farklı bulguları ve belirtileri vardır.

KLİNİK BULGU VE BELİRTİLER NEDİR ?
Annelerin babaların veya çevrede çocuğa bakan kişilerin kendilerinin bir gariplik bir değişiklik diğer normal gördükleri çocuklardan daha farklı hissettikleri durumlardır. Mesela Ventriküler Septal Defekt gibi doğum gibi bazı kalp deliklerinde PDA” (Patent Ductus Arteriozus) mesela belirli bir süre sonra doğumundan belirli bir süre geçtikten sonra eğer büyük ise bazı belirtiler ortaya çıkar nedir bu belirtiler. bunlar içerisinde ek sık gördüğümüz çocuğun beslenirken zorlanmasıdır. Yani siz anne olarak emzirmeye tuttuğunuz zaman bebeğin zorlandığını, terlediğini, nefes nefese kaldığını fark edebilirsiniz. İşte bu bir belirtidir. Ve Ventriküler Septal Defekt dediğimiz kalp deliği büyük ise bu erken dönemden itibaren ortaya çıkan bir belirti olarak karşımıza çıkar. diğer bir belirti fazlaca terlemedir. yine emerken veya efor yaparken başka bir efor kullanırken bebekte veya çocukta aşırı terleme olmasıdır. diğer önemli bir belirtimiz bebeğin eğer çocuğun nefesi hızlı alıp veriyor olmasıdır. bu bebek çıplakken göğüs kaslarının içerine girip çıkmasıyla ve kendisi belli eder ve anneler babalar tarafındanda kolayca görülebilir. bu tip durumlarda dolayısıyla bir hekime bir çocuk kardiyoloğuna müracaat etmekte fayda var. bu belirtiler içerisinde en önemli beslenirken zorlanma, nefeste artış, nefeste zorlama, aşırı terleme belirtileri olduğunu söyleyebiliriz. yine kalp yetmezliğine yol açan işte aort dartlığı, aort koarktasyonu dediğimiz diğer darlıklarda da yine benzer belirtiler ortaya çıkacaktır ama bu darlıkların derecesi eğer yüksekse kalp yetmezliği de fazla olacağından bu belirtiler çok erken dönemde daha doğumun ikinci,üçüncü günlerinde ilk haftasında ortaya çıkar bu açıdan dikkatli olmakta fayda vardır.

Peki Bu Grup Hastalıklar Nasıl Bulgu Verirler ?
Bu belirtilerle bize getirilen çocuklarda biz klinik muayene bulgusu olarak normalin dışında bir takım bulgular fark ederiz. Bunlar içerisinde en önemlisinden bir tanesi bebeği steteskop cihazıyla dinlerken duyduğumuz seslerdir. Bu sesleri genel anlamda üfürüm adını veriyoruz. Dolayısıyla, üfürüm dediğimiz gibi bir muayene bulgusudur.

Birçok doğumsal kalp hastalığında veya edinsel kalp hastalığında bizim klinik bulgu olarak steteskop dediğimiz cihazla duyduğumuz seslere verilen isimdir. Bir hastalık değildir. Bu belirti ve steteskoplarla değişik derecelerde duyarız bu hastalığın derecesine tipine göre değişir. Dolayısıyla üfürümün duyulması önemlidir. Diğer muayene bulgularından bir tanesi helede ciddi kalp yetmezliği varsa karaciğerde büyüme, bacaklarda veya gözlerde ödem dediğimiz şişlik olması hali, nefes darlığına yol alçası nedeniyle göğüs kaslarının kemiklerinin içiine giriyor çıkıyor olması nefesin hızlı alınıp veriliyor olması bizim muayene bulgularımız içerisinde yer alır. Bunlar genel olarak siyanoza yani morluğa yol açmayan kalp hastalıklarının kabaca ilk etapta en çok karşımıza çıkan belirtileri ve muayene bulgularıdır.

Peki Morluk Yapan Kalp Haslıklarında Biz Belirti Olarak Neyi Görüyoruz ?
Adı üzerinde bu bebeklerde özellikle ağızda dudaklarda dilde tırnaklarda, parmak uçlarında morluk görünür. Bu yine morluk yapan hastalığın morluk yapma derecesine göre hafiften yükseğe kadar olabilir. Bazı hafif morlukları biz farkedebiliriz. Bunu bazen aileler bile farketmeyebilirler. Burada ipucu olarak belki şunu söylemek iyi olabilir.
Bu hastalarda özellikle ağlarken veya beslenirken morarmada artış olur, buna dikkat etmek gerekebilir. Morarma önemli bir belirtidir. Sadece kalp hastalıklarında olmaz özellikle solunum sistemi hastalıkları içerisinde bir takım hastalıklar içinde önemli bir belirtidir. Dolayısıyla morarma olduğunu hissettiğiniz bir bebeğin çok vakit geçirmeden bir hekim tarafından muayene edilmesi, kontrol edilmesi mutlaka gereklidir.
Siyanoz yapan kalp hastalıklarının elbette morluktan başka problemleri de vardır. Yani belirtileri de vardır. bunlar içerisinde yine bu kalp hastalığının tipine göre beslenmeyle ilgili bir takım sıkıntılar olabilir. Yine nefesle ilgili birtakım sıkıntıları olabilir. Bazen morluk yapan hastalıklar aynı zamanda kalp yetmezliğine de yol açabilir. Dolayısıyla biraz önce anlattığımız belirtilerin tamamı yine bu grup hastalarda da görülebilir. Klinik muayene bulgusu olarak yine karşımıza iki şey çıkar. Morluğu bir anne babaya göre elbette daha deneyimli olduğumuz için daha net saptayabiliriz görsel olarak ama bunun matematiksel ispatı da vardır. İşte parmaktan, kulaktan satürasyon cihazı dediğimiz cihazlarla yaptığımız ölçümlerle morluğun olup olmadığını,derecesini saptamamız mümkün. Yine bu grup hastalardan muayenede üfürüm dediğimiz sesler duyulabilir.Yine bunlarla karaciğer büyüklüğü gibi olabilir. Morluk yapan hastalıklar çoğunlukla beslenmeyle ilgili sıkıntıya pek yol açmazlar. Dolayısıyla bu videomuzda şunlara tekrar bir dikkat çekmek ve bitirmek iyi olacak.

AİLELERE ÖNERİLER
Çocukluk döneminin doğumsal kalp hastalıkları bir takım bulgular ve belirtiler verirler. Bunlar içerisinde beslenirken zorlanma, nefes darlığı, nefeste artış, aşırı terleme, kilo alamama, morarma gibi belirtiler. Eğer bebeğinizde var ise bu belirtileri lütfen hafife almayınız ve uygun bir zamanınızda önce gerekirse çocuk hekimize, olmazsa doğrudan bir çocuk kardiyoluğuna başvurarak bu belirtilerin herhangi ciddi bir probleme yol açıp açmadığını öğrenmeniz çocuğunuzun sağlığı için oldukça önemlidir.