Adana Özel Metro Hastanesi
Çocuk Kalp Hastalıkları Tanı Yöntemleri
Prof Dr. Selman Vefa Yıldırım - Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı

Merhaba Ben Dr. Selman Vefa Yıldırım.

Adana’da Özel Metro Hastanesinde Çocuk Kardiyoloğu ve Çocuk Sağlığı Hastalıkları Uzmanı olarak çalışmaktayım. Bugün sizlere çocuk kalp hastalıklarındaki tanı yöntemlerinden kısaca bahsetmeye çalışacam. Modern tıpta gelişmiş bizim en önemli cihazlarımızdan bir tanesi, en kolay bulunan her zaman yanımızda bulunan cihazlarımızdan bir tanesi şu elimizde gördüğünüz bizim olmazsa olmazımız steteskop dediğimiz dinleme cihazıdır.

Bununla ne yapıyoruz ?

Bununla bu bize çok yardımcı olan en temel kullandığımız cihazlardan bir tanesi. Bizim kulağımızla, olmaması gereken bir takım sesleri veya normal sesleri duymamızı sağlıyor. Bu cihazı bize en çok akciğer seslerini dinlemede, kalp seslerini dinlemede ve damar traselerini dinlemede , karın, bağırsak seslerini dinlemede kullanıyoruz.

Bu son derece önemli modern tıpın gelişimiyle beraber keşfedilmiş geliştirişmiş cihazlardan bir tanesidir. Son zamanlarda artık bunun dijital olanlarıda çıkmaya başladı ama dediğimiz gibi bu bizim en önemli tanı aletimizden bir tanesidir. Bununla tanıda bu steteskop bize nasıl yardımcı oluyor ? Bir önceki videoda bahsetmiştim; bir takım belirtilerden ve klinik bulgulardan bahsetmiştim. Bunlar içerisinde bazıları kalp sesleri, kalp seslerini dinlememizde ve bunların ayrımını yapmamızda patolojik olarak yani hastalıkla ilişkili olabilecek olanları değerlendirmemizde en önemli aletlerimizden biridir bu steteskop.

Nedir Normal kalp seslerinin duyulmasını sağlar anormal bir takım sesleride duymamızı sağlar ki bunların içerisinde en önemlisi üfürüm dediğimiz sesler

Bu tanıda en önemli ilk cihazlarımızdan bir tanesi

Onun dışında çocuk kalp hastalıklarında kalp ritmi ile alakalı hem hastalık hem çocukluk dönemi hastalıklarıyla ilgili, hem doğumsal kalp hastalığıyla ilgili, hem bunlarla ilgili olmaksızın ritimle ilgili birtakım problemleri açığa çıkarmamızda yardımcı olacak şurada gördüğünüz kalbin elektriksel aktivitesinin kağıt üzerine aktarılmış hali yani elektokardiyografi dediğimiz cihazla elde edilmiş bu görüntü bizim için son derece önemli. Kalp ritmini buradan saptayabiliyoruz.

Bir takım hastalıkların EKG’de kendine özgü bulguları vardır. onları buradan saptayıp ona göre yönlendirme yapabiliyoruz.

Ama bizim çocuklardaki kalp hastalıklarının altın standart tanı aleti hemen şu yanıbaşımızda gördüğünüz bir tür ultrasonografi olan ekokardiyografi dediğimiz cihazdır. Kkokardiyografi sadece kalbin kendisine göre ayarlanmış ultrasonografik verilerin değerlendirilmesini yapan, ekranda, kalbi oldukça detaylı olarak görmemizi sağlayan bir cihaz. Bizim için altın standart dediğim gibi. biz ekokardiyografi dediğimiz bu cihazla tüm doğumsal kalp hastalıklarını çok büyük tama yakın bir şekilde tanısını koyabiliyoruz.

Tanısını koyduktan sonra da tedaviyi yönlendirebiliyoruz !

Ekokardiyografi bir ultrasonografi cihazıdır dediğim gibi. ben kendi kişisel pratiğimde ultrasonografi cihazı olarakta kendisini kullanıyorum ve mutlaka bana gelen hastalarımı ve bebekleri özellikle karaciğer ve böbrekler açısında da değerlendiriyorum buda bana ayrı bir avantaj sağlıyor.


Ekokardiyografi dediğimiz bu ultrasonografi cihazı oldukça önemlidir. Bununla bir hem her türlü kalp hastalığını, çocuklardaki kalp tanısını koyuyoruz hem de bize bir takım girişimler yaparken yardımcı ve yol gösterici oluyor. Mesela Atriyal Septal Defekt dediğimiz veya Ventriküler Septal Defekt dediğimiz kalp deliklerinin kapatılması sırasında biz ekokardiyografiyi anjiografi salonunda yanı başımızda tutup onun yol göstericiliğinide kullanıyoruz. Dolayısıyla tanı koymayla beraber aynı zamanda bir takım tedavi girişimlerinin yapılmasında bizim en büyük yardımcılarımızdan bir tanesi.

Ekokardiyorafiyle tanıyı koyduktan sonra bazen bazı hastalıkların anjiografi dediğimiz tanı yöntemiyle veya bir başka yöntemle detaylı olarak incelenmesi ve tetkik edilmesi gerekebiliyor. Dolayısıyla bizim diğer tanı araçlarından bir tanesi anjiografi cihazımız. Anjiografi, anjiografi salonu dediğimiz oldukça kapsamlı bir yerde çocuğu veya bebeği alıp kasıktan veya herhangi bir damar yolundan girerek, çoğunlukla kasığı kullanırız, atar damar yada toplar damar yolunu bazen ikisini birdem kullanarak yaptığımız tanı amacıyla kullandığımız cihazlardan bir tanesi. Anjiografi yöntemiyle hem kalbin içinde bir görüntüleme yapabiliriz hem de önemli bazı yerlerin basınçlarını almamız mümkün bu anjiografi yöntemiyle.

Anjiografiyide şu anda tanıdan daha ziyade tedavi amacıyla kullanıyoruz. Yine bir çok kalp darlıklarının, kalp damar darlıklarının tedavisini kalp deliklerinin tedavisini anjiografi salonunda anjiografiyle görüntüleyerek yapıyoruz. Yani bizim için hem tanı araçlarımızdan bir tanesi hemde tedavide kullandığımız araçlardan bir tanesidir. Şu düzeyde tabi teknoloji gelişiyor ve geliştikçe tüm bu cihazların gelişmiş olanları karşımıza çıkmaya başlıyor. Mesela artık ultrasonografide 3 boyutlu görüntüleme önem kazanmaya başladı ve çok büyük olasılıkla önümüzdeki 15 sene içerisinde kullandığımız cihazların çok büyük olasılıkla tamamına yakını üç boyutlu görüntü vermeye başlıyacak. yine anjiografi ha keza 3 boyutlu görüntülemeye müsade eder hale gelecek.

Bu arada bizim tüm bunlardan başka bunlar bizim temel kullandığımız tanı araçlarımız, başka araçlarımız da var.

Radyolojide çok sık kullanılan MR (Manyetik Renozans ) görüntüleme ve BT (Bilgisayarlı Tomografi) ile görüntüleme de yine bizim kullandığımız tanı araçları arasında son derece önemli yer tutuyor. Biraz ultrasonografi dediğimiz ekokardiyografi cihazından ve bununla neler ve nasıl görüntüleme yapılabilir bundan bahsetmek istiyorum.

Ekokardiyografiyle neler yapabiliriz hangi hastalıkların tanısını hangi yöntemlerle koyabilirsek, ekokardiyografininde kendine göre bir takım ayrımları var. Mesela en sık kullandığımız pratiğimiz içerisinde en sık yaptığımız ekokardiyografi bizim transtorasik ekokardiyografi dediğimiz şu gördüğünüz ultrasonografik sesi veren probu göğüs üzerinden yapılması ile elde ettiğimiz görüntüler. yani transtorasik ekokardiyografi dediğimiz yöntem ile elde ettiğimiz görüntülerin değerlendirilmesi pratiğimiz içerisinde en çok uygulamadığımız bu yöntemle daha önce de söylediğim gibi çok büyük bir kısmını hastalıkların tanı olarak elde edebiliyoruz.

Fetal ekokardiyografi dediğimiz bir yöntem var. Fetal ekokardiyografi anne karnındayken fetusün yani henüz doğmamış olan bebeğin kalp hastalıklarına ilişkin bir sıkıntısı varmı onunla ilgili tanı yöntemi olarak kullanabiliyoruz. Çoğunlukla biz işte 18-22 hafta arası fetal ekokardiyografi için ideal bir zaman aralığı diyoruz. bazen 20-25 hafta arası daha uygun hale gelebiliyor bebek. dolayısıyla pratiğimizde genellikle 20-25 arası Fetal ekokardiyografi için kullanabiliyoruz.

Bir başka yöntemimiz trans özofageal ekokardiyografi dediğimiz özel olarak yapılmış ve yemek borusuna yerleştirilen ultrasonografik prob’larla elde ettiğimiz kalbin daha net bazı görüntülerini almamıza yarayan tanı yöntemi mevcut. Bunlar ultrasonografik olarak ekokardiyografiyle kullandığımız yöntemlerdir. Başka pratikte kullanılmayan ama daha detaylı bir takım verilerin elde edilmesini sağlayan başka ultrasonik yöntemlerde var ama biz çoğunlukla bunları kullanıyoruz kendi pratiğimiz içerisinde. çocuk kalp hastalıklarının ultrason tanısında tanısında.